زود افتادن دندان شیری

آیا در همه موارد زود افتادن دندان شیری باید فضا نگهدار استفاده شود؟

فضانگهدار: اگر دندان شیری کودک زوتر بیفتد چه میشود

زمانی که دندانی می افتد و یا کنده میشود، دندانهای دو طرف آن شروع به حرکت به سمت فضای خالی و به سمت یکدیگر میکنند تا جای آن را پر کنند.

گاهی اوقات این ویژگی خوبی به حساب می آید مثلا زمانی که ارتودنتیست باید یک دندان را بکشد تا مشکل کراودینگ (شلوغی و بهم ریختگی دندانها) را حل کند از این ویژگی استفاده میکند. پس از این که دندان کشیده شد، دندانهای مجاور به سمت فضای خالی حرکت میکنند و از حالت کجی که پیشتر داشتند در آمده و صاف میشوند بنابراین مشکل کجی دندانها برطرف میگردد.

اما در شرایط دیگر این حرکت به سمت فضای خالی میتواند منجر به مشکلات ارتودنسی و دندانپزشکی شود. فرض کنید کودکی که دندانهای شیری دارد، دندان مولر دومش (دومین دندان از انتهای دهان) دچار کرم خوردگی شدید و گسترده شده است به طوری که دیگر نمیتوان آن را با مواد پر کننده دندان ترمیم کرد و دندان پوسیده باید کشیده شود. هنگامی که این دندان کشیده میشود، دندان مجاور آن (پشت دندان کشیده شده) دیگر در جلوی خود مانعی نمیبیند بنابراین به تدریج حرکت میکند و جای مولر دوم را پر میکند.

اما این وضعیت چه اشکالی دارد؟ فراموش نکنید که هنوز دندان مولر دائمی کودک بیرون نزده است و در زیر لثه درست در محل مولر دوم شیری، منتظر زمان مناسب است تا بیرون بزند. اگر جای خالی با دندان دیگری پر شود، دندان دائمی زیر لثه دیگر نمیتواند بیرون بزند و نهفته و یا نیمه نهفته میشود و در فک باقی می ماند. همچنین ممکن است در هنگام تلاش برای بالا آمدن، به دندانهای دیگر فشار وارد کند و مشکلاتی برای آنها ایجاد کند.

فضا نگهدار یا اسپیسر (spacer) مانع حرکت دندانهای مجاور (و گاهی دندان مقابل) به سمت فضای خالی میشود بنابراین جا را برای رشد دندان دائمی حفظ میکند.

برای همه دندانهای شیری که زودتر از موعد می افتند، لازم نیست حتما از این وسیله استفاده کنید. اگر دندان دائمی خیلی زود قرار است جای خالی را پر کند نیازی به آن نیست. دندانپزشک با کمک تصویر پرتوی ایکس از دهان کودک به شما میگوید چه مدت طول میکشد تا دندان دائمی رشد کند.

همچنین معمولا در صورتی که دندانهای جلویی کودک (چهار دندان جلویی) زود بیفتند، نیازی به فضانگهدار نیست چون جای خالی در جلوی دهان به ندرت پر میشود.

دقت داشته باشید هنگامی که کودکی به صورت طبیعی (نه به خاطر پوسیدگی یا ضربه) دندان خود را از دست میدهد لازم نیست کاری برای آن انجام دهید. تنها در شرایطی که دندان کودک زودتر از حالت طبیعی افتاده یا کنده شده باشد باید جای خالی آن را با فضا نگهدار حفظ کنید.

آیا در همه موارد زود افتادن دندان شیری باید فضا نگهدار استفاده شود؟ faza negahdar

ممکن است برای فضا نگهدار دیر شده باشد؟

خوشبختانه حتی در صورتی که مدتی پیش تر دندان کودک افتاده از ابزاری به نام فضا ساز (space regainer) استفاده میشود. فضا ساز فنری دارد که دندانها را به سمت دور شدن از هم هل میدهد تا جایی که فضای کافی برای بیرون زدن دندان دائمی باز شود. بیشتر دندانپزشکان میدانند فضا نگهدار چه زمانی لازم است و در صورت لزوم آن را به شما توصیه میکنند.

فضا نگهدار چگونه کار میکند ؟

فضانگهدار از یک یا دو روکش و یا حلقه استیل ضد زنگ تشکیل شده است که رو یا دور دندانهای اطرافِ فضای خالی، قرار میگیرد و میله (یا سیم) مربعی شکلی به آن متصل است که فضای خالی را احاطه میکند و نمیگذارد دندانهای اطراف به سمت آن حرکت کنند. این سیم نیرویی به دندان جلویی (یا عقبی) وارد میکند که نمیگذارد به عقب (یا جلو) حرکت کند.

در صورتی که فضای کافی برای رویش دندان دائمی وجود داشته باشد، از مشکلات ارتودنسی و دندانپزشکی در آینده پیشگیری میشود.